NIEUW BOEK: Gefangenschaft bei den ‘Kaaskoppen’ (Pionier Brigade Draeger)

Een ontsnappingstunnel, delen van landmijnen, resten van opgedragen uniformen en kuilen met medisch afval. Een kleine greep uit het materiaal dat we met de conflictarcheologen van BAAC in de winter van 2017/2018 op de Frederik Hendrikkazerne in Blerick hebben opgegraven. Het zijn de bijzondere restanten van een mijnruimerskamp en de ruim 450 Duitse (krijgs)gevangenen die hier na de oorlog werden vastgehouden om Noord- en Midden-Limburg mijnenvrij te maken.

Een groep gevangenen aan het werk in een tankgracht in Limburg. De eigenaar schreef achterop de foto de tekst: ‘Gefangenschaft bei den ‘Kaaskoppen’ 1946′. Hier is de titel van mijn boek aan ontleend.

Deze Duitsers die op de kazerne werden vastgehouden behoorden tot Pionier Brigade Draeger; een groep van meer dan 3500 Duitse soldaten die na de capitulatie op last van de Britten en Canadezen verplicht achterbleef om in Nederland bijna twee miljoen landmijnen en onvoorstelbaar veel vliegtuigbommen, granaten en andere explosieven te ruimen. Deze beslissing ging tegen het Verdrag van Geneve (Krijgsgevangenenverdrag) in. De Britten wisten het verdrag echter te omzeilen door enkele mazen in de verdragsteksten te vinden. Ze classificeerde de Duitsers niet als krijgsgevangenen, maar als Disarmed Enemy Forces (DEF), of Surrendered Enemy Personnel (SEP). Zo konden de mannen toch voor dit levensgevaarlijke werk worden ingezet.

In de twee asputten achter de ziekenboeg lagen vele tientallen stukken aan medisch glaswerk. Hieronder bevonden zich ook acht flessen met een vaccin tegen vlektyfus. Wegens de slechte leefomstandigheden was dit noodzakelijk.

De Duitse mijnenruimers werden van september 1945 en september 1946 op de kazerne vastgehouden. In deze periode verbleven de mannen in twee legeringsgebouwen die omringd waren door een prikkeldraadomheining en wachtposten. Op het binnenterrein van het kamp werd een tijdelijke keuken en een ziekenboeg met werkplaatsen aangelegd. Wij vonden bij de opgraving niet alleen de funderingsresten van de ziekenboeg, maar ook enkele afvalkuilen, asputten en één ontsnappingstunnel. Daarnaast borgen we meer dan 400 vondsten.

Het verhaal over dit bijna vergeten kamp prak zo tot de verbeelding dat het niet stilletjes in een depot mocht eindigen. Ik ben daarom gelijk na het veldwerk begonnen met de uitwerking en een uitgebreid archiefonderzoek. Dit heeft na bijna drie jaar geresulteerd in mijn nieuwe boek Gefangenschaft bei den ´Kaaskoppen´. In het boek vullen archeologisch en historisch onderzoek elkaar naadloos aan en wordt het bijzondere verhaal van het dagelijkse leven van de mijnenruimers verteld.

Gefangenschaft bei den ‘Kaaskoppen’, het nieuwe boek van Nick Warmerdam, sinds 18 mei tebestellen via de website van Flyingpencil.nl. Volledig in kleur, 112 bladzijden en harde kaft.

Het boek kan worden besteld via de uitgever Flying Pencil Uitgeverij via onderstaande link: https://www.flyingpencil.nl/product/gefangenschaft-bei-den-kaaskoppen-een-kamp-voor-duitse-mijnenruimers-op-de-frederik-hendrikkazerne-in-blerick-1945-1946-en-een-overzicht-van-soortgelijke-mijnruimerskampen-in-nederland/

Meer lezen? In 2019 schreef ik voor ‘Archeologie in Limburg’ een artikel waarin de eerste, voorlopige resultaten waren beschreven. Dat is via deze link gratis te lezen en downloaden, of kijk tussen mijn artikelen. Op deze pagina staan ook meer stukken over conflictarcheologie in Nederland.

Ook VenloVanbinnen schreef een mooi artikel over het onderzoek en het boek: https://venlovanbinnen.nl/historie/boek-de-bijna-vergeten-geschiedenis-van-duitse-krijgsgevangenen-in-venlo/